Koelvloeistof lekkage: oorzaken, opsporen en kosten

Hoe herkent u een lek in de koelvloeistof?

U herkent een lek koelvloeistof aan een dalend peil in het expansievat, een gekleurd plasje onder de voorkant van de auto of een zoetige geur na het rijden. Vaak merkt u het pas als het waarschuwingslampje voor de motortemperatuur of het koelvloeistofpeil gaat branden.

Koelvloeistof bestaat grotendeels uit water en glycol, met toevoegingen tegen corrosie. Afhankelijk van het merk en het type is hij roze, rood, paars, groen, blauw, oranje of geel. Dat helpt bij het onderscheiden van andere vloeistoffen onder de auto:

Andere signalen van een koelvloeistof lekkage zijn witte of gekleurde korsten rond slangklemmen, de waterpomp of de radiateur, witte damp onder de motorkap, een kachel die koud blijft en een beslagen voorruit met een zoete lucht in het interieur. Dat laatste wijst vaak op een lekkende kachelradiateur.

Wat zijn de oorzaken van een koelvloeistof lekkage?

De meeste lekkages ontstaan door slijtage van rubber en afdichtingen of door kunststof onderdelen die na jaren van opwarmen en afkoelen scheuren. Het koelsysteem staat warm onder overdruk, dus een klein zwak punt wordt vanzelf een lek.

Let op de dop van het expansievat: die heeft een overdrukventiel. Sluit dat ventiel niet meer goed, dan ontsnapt er damp en zakt het peil langzaam, zonder dat er een druppel onder de auto ligt. Het is een goedkoop onderdeel dat vaak over het hoofd wordt gezien.

Is het gevaarlijk om de expansietank bij een hete motor te openen?

Ja. Open het expansievat of de radiateurdop nooit als de motor warm is. Het koelsysteem staat dan onder druk en de koelvloeistof is ruim boven de 100 °C. Zodra u de dop losdraait, kan kokende vloeistof en stoom naar buiten spuiten en ernstige brandwonden veroorzaken.

Wacht na het rijden minimaal een half uur, liefst langer, tot de slangen en het vat niet meer warm aanvoelen. Draai de dop daarna met een doek eroverheen eerst een klein stukje open, zodat eventuele restdruk kan ontsnappen, en pas dan helemaal. Dat geldt ook als u alleen wilt kijken hoeveel er nog in zit: het peil kunt u meestal gewoon aan de buitenkant van het doorzichtige vat aflezen tussen de streepjes MIN en MAX.

Nog twee veiligheidspunten. Koelvloeistof is giftig en smaakt zoet, waardoor hij aantrekkelijk is voor huisdieren en kinderen: veeg plasjes op en bewaar de fles afgesloten. En koelvloeistof die op een hete uitlaat druppelt, geeft witte damp die u niet moet inademen.

Hoe kunt u een koelvloeistof lekkage zelf opsporen?

Met een koude motor kunt u zelf al veel zien: controleer het peil, zoek naar natte plekken en korsten en leg een stuk karton onder de geparkeerde auto. Een lek dat alleen onder druk optreedt, vindt u daarmee vaak niet; daarvoor is een druktest nodig.

1. Peil markeren. Zet met een stift een streepje op het expansievat bij het huidige peil. Zo ziet u na een paar ritten precies hoe snel het daalt.
2. Karton onder de auto. Laat de auto een nacht op een stuk karton staan. De plek en kleur van de vlek vertellen veel: helemaal voorin wijst eerder op de radiateur, midden onder de motor eerder op de waterpomp of een slang.
3. Zoeken naar korsten. Opgedroogde koelvloeistof laat witte, roze of groene aanslag achter. Kijk bij slangklemmen, de aansluitingen van de radiateur, de waterpomp en de naden van het expansievat.
4. Slangen voelen. Knijp in een koude koelslang. Een goede slang voelt stevig en veerkrachtig; een poreuze slang voelt zacht, plakkerig of juist hard en gebarsten.
5. Binnenin kijken. Voel onder de vloermatten voorin. Een vochtige, zoet ruikende vloer wijst op de kachelradiateur.
6. Olie controleren. Een lichtbruine, mayonaise-achtige laag onder de olievuldop kan op een lekke koppakking wijzen, al kan veel korte ritten ook condens geven.

Hoe spoort een garage een koelvloeistof lekkage op?

Een garage zet het koude koelsysteem met een druktester onder dezelfde druk als tijdens het rijden. Zakt de druk op de meter, dan lekt er ergens iets, en omdat de vloeistof onder druk naar buiten komt, wordt het lek meestal zichtbaar.

Is er ondanks drukverlies niets aan de buitenkant te zien, dan kijken we verder. Een UV-contrastmiddel in de koelvloeistof maakt kleine lekken onder een uv-lamp zichtbaar. Bij een vermoeden van een lekke koppakking testen we de koelvloeistof op uitlaatgassen: een vloeistof die van kleur verandert laat zien of er verbrandingsgassen in het koelsysteem komen. Ook de dop van het expansievat kan apart op zijn openingsdruk worden getest.

Zo betaalt u alleen voor het onderdeel dat echt defect is. Een waterpomp vervangen terwijl eigenlijk de slang erboven lekt, of een koppakking vervangen terwijl de dop niet sluit, is zonde van uw geld.

Kunt u doorrijden met een lekke koelvloeistof?

Alleen een kort stuk, met een koude motor bijgevuld en met de temperatuurmeter voortdurend in beeld. Loopt de temperatuur op of gaat het waarschuwingslampje branden, stop dan direct op een veilige plek en zet de motor af.

Een motor die oververhit raakt, kan in korte tijd zware schade oplopen: de cilinderkop kan krom trekken en de koppakking kan doorbranden. Een lek dat begon als een versleten slang of waterpomp wordt dan een reparatie van vanaf €649. Dat is precies waarom het loont om een klein lek snel te laten repareren.

Voor wie in Almere woont en dagelijks via de A6 of A1 naar het werk rijdt, speelt nog iets mee. Op de snelweg krijgt de radiateur volop rijwind en blijft de temperatuur vaak keurig. In de file valt die rijwind weg en moet de koelventilator het werk doen. Een systeem dat al te weinig vloeistof heeft, raakt dan juist bij stilstand oververhit. Let in de file dus extra op de temperatuurmeter.

Welke koelvloeistof moet u bijvullen?

Vul alleen bij met de koelvloeistof die de fabrikant voorschrijft. De specificatie staat in het instructieboekje en soms op of bij het expansievat. De kleur alleen is geen betrouwbare gids, want verschillende merken gebruiken dezelfde kleur voor andere samenstellingen.

• Niet zomaar mengen. Verschillende typen koelvloeistof kunnen slecht samengaan en neerslag vormen, waardoor de bescherming tegen corrosie afneemt.
• Bij voorkeur kant-en-klaar. Voorgemengde koelvloeistof heeft al de juiste verhouding met water. Geconcentreerde koelvloeistof moet u eerst verdunnen volgens de verpakking.
• Alleen water als noodoplossing. Met water komt u thuis, maar het verdunt de vorstbescherming. Laat het mengsel daarna controleren, zeker voor de winter: in het open polderlandschap van Flevoland kan het 's nachts flink vriezen.
• Geen lekstop als oplossing. Middeltjes die lekken afdichten werken hooguit tijdelijk en kunnen de radiateur, kachelradiateur of waterpomp verstoppen.

Moet u steeds opnieuw bijvullen, dan is er een lek. Koelvloeistof verbruikt niet zoals motorolie dat een beetje kan doen; een gezond koelsysteem is een gesloten systeem.

Wat kost het repareren van een koelvloeistof lekkage?

De kosten hangen helemaal af van de oorzaak: een slangklem is een kleine klus, een koppakking een grote. Bij MT Autoservice sporen we eerst de lekkage op en krijgt u daarna een vaste prijs op kenteken.

Alle prijzen zijn inclusief btw, onderdelen en arbeid. Na de reparatie vullen we het systeem met de voorgeschreven koelvloeistof, ontluchten het en controleren tijdens een proefrit of de temperatuur stabiel blijft. Op het werk krijgt u 1 jaar garantie.

Veelgestelde vragen over koelvloeistof lekkage